Αστάθεια ώμου
Εισαγωγή
Ο ώμος είναι η πιο ευκίνητη άρθρωση του σώματος με αποτέλεσμα να είναι επιρρεπής στην αστάθεια και στους τραυματισμούς. Η αστάθεια του ώμου είναι το αποτέλεσμα ενός ή περισσότερων εξαρθρημάτων ή υπεξαρθρημάτων. Με κάθε επεισόδιο αστάθειας τα μαλακά μόρια του ώμου διατείνονται ή/και τραυματίζονται, με αποτέλεσμα η άρθρωση του ώμου να γίνεται όλο και πιο επιρρεπή σε νέα εξαρθρήματα. Επομένως, η αστάθεια του ώμου είναι μια χρόνια κατάσταση που προκαλεί συχνά εξαρθρήματα της άρθρωσης του ώμου. Ως εξάρθρημα ορίζεται η κατάσταση εκείνη όπου το εγγύς άκρο του βραχιονίου οστού (βραχιόνιος κεφαλή) μερικώς ή πλήρως εξαρθρώνεται από την ωμογλήνη της ωμοπλάτης, δηλαδή μετακινείται σε μη φυσιολογική θέση. Ένα μερικό εξάρθρημα περιγράφεται ως υπεξάρθρημα, ενώ ένας πλήρης διαχωρισμός ονομάζεται εξάρθρημα.
Συμπτώματα
Τα συνηθέστερα συμπτώματα της αστάθειας του ώμου περιλαμβάνουν πόνο σε ορισμένες κινήσεις του ώμου, ήχους κρότου ή τριβής (ακουστοί ή αισθητοί), οίδημα και εκχύμωση στον ώμο (άμεσα μετά υπεξάρθρημα ή εξάρθρημα). Ορατή παραμόρφωση και απώλεια της λειτουργικότητας της άρθρωσης του ώμου, καθώς επίσης διαταραχές στην αισθητικότητα, όπως υπαισθησία ή ακόμα και μερική παράλυση, μπορεί να εμφανισθεί στο άνω άκρο, κάτωθεν του επιπέδου του υπεξαρθρήματος ή του εξαρθρήματος, λόγω πίεσης νεύρων ή αγγείων.
Αιτίες
Οι παράγοντες κινδύνου που μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα ανάπτυξης αστάθειας στον ώμο περιλαμβάνουν:
- Τραύμα ή κάκωση στον ώμο
- Πτώση πάνω στο χέρι με το άκρο σε έκταση
- Αθλήματα που περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες κινήσεις σε επίπεδο άνωθεν της καφαλής, όπως η κολύμβηση, το βόλλεϋ ή η άρση βαρών
- Χαλαροί σύνδεσμοι στον ώμο ή διατεταμένος αρθρικός θύλακος
Θεραπεία
Η αντιμετώπιση της αστάθειας διακρίνεται σε συντηρητική και χειρουργική. Ο στόχος της συντηρητικής θεραπείας είναι η αποκατάσταση της σταθερότητας, της δύναμης και του πλήρους εύρους κίνησης.
Στα συντηρητικά μέτρα περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:
- Κλειστή ανάταξη – Μετά από ένα εξάρθρημα, ο ορθοπαιδικός σας θα προσπαθήσει με χειρισμούς και κάτω από αναισθησία να το ανατάξει και να βάλει τα οστά στη σωστή τους θέση.
- Ανάρτηση – Χρησιμοποιείται ένας νάρθηκας ακινητοποίησης για υποστήριξη και ανακούφιση του ώμου. Στόχος είναι η επούλωση των τραυματισμένων μαλακών μορίων (θυλάκου, συνδέσμων). Η διάρκεια εφαρμογής του νάρθηκα κυμαίνεται μεταξύ 2 – 4 εβδομάδων.
- Φαρμακευτική αγωγή – Η λήψη παυσίπονων και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων θα βοηθήσει στη μείωση του πόνου και του οιδήματος. Οι ενδαρθρικές ενέσεις στεροειδών επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση του οιδήματος.
- Παγοθεραπεία – Πάγος θα πρέπει να εφαρμόζεται τοπικά για περίπου 10 – 20 λεπτά της ώρας, 3 – 4 φορές ημερησίως. Ο πάγος δεν πρέπει να τοποθετείται απευθείας πάνω στο δέρμα, αλλά καλό είναι να παρεμβάλλεται μια πετσέτα.
- Φυσιοθεραπεία – Στόχος της φυσιοθεραπείας θα πρέπει να είναι η μυική ενδυνάμωση και η αύξηση του εύρους κίνησης του ώμου. Επίσης, θα πρέπει να διδαχθούν τεχνικές σταθεροποίησης του ώμου και βασικής ισορροπίας του σώματος.
Όταν οι ανωτέρω συντηρητικές μέθοδοι θεραπείας αποτύχουν να αποκαταστήσουν τη σταθερότητα του ώμου, ο χειρουργός σας θα σας συστήσει χειρουργική σταθεροποίηση του ώμου σας. Η χειρουργική σταθεροποίηση του ώμου γίνεται για να βελτιωθεί η σταθερότητα και η λειτουργικότητα της άρθρωσης του ώμου και για να αποτρέψει μελλοντικά εξαρθρήματα. Παραδοσιακά, η χειρουργική θεραπεία περιελάμβανε ανοικτό χειρουργείο με μεγάλες τομές και παρατεταμένο χρόνο αποθεραπείας. Πλέον μπορεί να γίνει αρθροσκοπικά δια πολύ μικρότερων τομών, αναλόγως του τύπου της βλάβης. Η αρθροσκόπηση αποτελεί μια χειρουργική διαδικασία, κατά την οποία ένας μικρός σωλήνας με φως και κάμερα στο άκρο του εισάγεται μέσα σε μια άρθρωση ώστε να εκτιμήσει και αντιμετωπίσει την όποια παθολογία. Τα πλεονεκτήματα της αρθροσκόπησης σε σχέση με την ανοικτή χειρουργική είναι οι μικρότερες τομές, ο ελάχιστος τραυματισμός των μαλακών μορίων και ιστών, ο λιγότερος πόνος και η ταχύτερη ανάρρωση.
Μετά το πέρας του χειρουργείου, οι χειρουργικές τομές συρράπτονται, και μεταφέρεστε στην ανάνηψη. Το άνω άκρο θα παραμείνει σε ανάρτηση για ένα χρονικό διάστημα 4 – 6 εβδομάδων. Η ανάρτηση θα βοηθήσει στην επούλωση των ιστών. Θα πρέπει να τοποθετείτε ένα μαξιλάρι κάτω από τον αγκώνα όταν ξαπλώνετε στο κρεββάτι για προστασία της επισκευής και ανακούφιση.
Ο χειρουργός σας θα σας δει πριν το εξιτήριό σας από το νοσοκομείο και θα σας εξηγήσει τα ευρήματα του χειρουργείου και το είδος της αποκατάστασης που έγινε. Θα σας συνταγογραφηθεί παυσίπονη αγωγή την οποία θα πρέπει να λαμβάνετε σύμφωνα με τις οδηγίες χορήγησης.
Ο χειρουργημένος σας ώμος θα φέρει επιδέσμους. Οι επίδεσμοι θα αφαιρεθούν στις 24 ώρες και θα τοποθετηθούν αδιάβροχες αυτοκόλλητες γάζες. Άμεσα μετεγχειρητικά, είναι φυσιολογικό ο χειρουργημένος ώμος σας να είναι πρησμένος. Η εφαρμογή παγοκύστεων για 20 λεπτά, 3-4 φορές την ημέρα, πάνω στον ώμο σας, θα βοηθήσει στη μείωση του οιδήματος.
Θα πρέπει να κλείσετε ένα ραντεβού με το χειρουργό σας στις 12 ημέρες μετά το χειρουργείο ώστε να εκτιμηθεί η πρόοδός σας και να κοπούν τα ράμματά σας.
Μετεγχειρητικά θα χρειασθεί να ακολουθήσετε ένα πρόγραμμα κινησιοθεραπείας και μυϊκής ενδυνάμωσης, βασισμένο στις ανάγκες σας καθώς επίσης και στα ευρήματα του χειρουργείου σας. Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει ασκήσεις εύρους κίνησης, σταθεροποίησης και μυικής ενδυνάμωσης της άρθρωσης του ώμου. Συστήνετε η αποφυγή της οδήγησης κατά τη διάρκεια των πρώτων 6 εβδομάδων όπου θα φέρετε τον νάρθηκα για λόγους ασφάλειας και για να μην τραυματίσετε τη χειρουργημένη περιοχή. Η υγιεινή διατροφή και η διακοπή του καπνίσματος θα βοηθήσει την επούλωση.
Αν και ασυνήθεις, επιπλοκές μπορεί να παρουσιαστούν κατά τη διάρκεια ή μετά την αρθροσκόπηση. Στις αναισθησιολογικές επιπλοκές (σπάνιες) μπορεί να συμπεριλαμβάνονται αλλεργικές αντιδράσεις στα φάρμακα και αναπνευστική δυσχέρια. Οι τοπικές επιπλοκές των αρθροσκοπικών επεμβάσεων (<1%) μπορεί να περιλαμβάνουν τη λοίμωξη, τη φλεβική θρόμβωση, την αιμορραγία, το υπερβολικό οίδημα, την κάκωση αγγείων – νεύρων και τη θραύση εργαλείων. Οι ειδικές επιπλοκές της χειρουργικής της αστάθειας του ώμου περιλαμβάνουν τη δυκαμψία και το εξάρθρημα.
Παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά τη μετεγχειρητική επούλωση είναι η κακή διατροφή, το κάπνισμα, η κατάχρηση αλκοόλ, η χρήση στεροειδών, η ηλικία άνω των 60 ετών και η παρουσία χρόνιων παθήσεων.
Η πολύ καλή γνώση της επέμβασης θα κάνει το άγχος του χειρουργείου πιο εύκολα ανεκτό. Η απόφαση για χειρουργείο λαμβάνεται με βάση το γεγονός ότι τα οφέλη του ξεπερνούν κατά πολύ τους δυνητικούς του κινδύνους. Είναι πολύ σημαντικό να είστε άριστα ενημερωμένοι για αυτούς τους κινδύνους πριν οδηγηθείτε στο χειρουργείο.
FAQ
Τι είναι η χρόνια αστάθεια ώμου;
Σε ποιους εμφανίζεται συχνότερα;
Η αστάθεια ώμου εμφανίζεται συχνά σε νεότερα και δραστήρια άτομα, σε αθλητές που συμμετέχουν σε αθλήματα επαφής ή ρίψεων και σε ανθρώπους που έχουν υποστεί προηγούμενο εξάρθρημα.Μπορεί επίσης να εμφανιστεί χωρίς σοβαρό τραυματισμό σε άτομα με γενικευμένη χαλαρότητα των αρθρώσεων.
Ποιες κινήσεις προκαλούν συνήθως το αίσθημα αστάθειας;
Στην πρόσθια αστάθεια, τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνά όταν το χέρι σηκώνεται στο πλάι και περιστρέφεται προς τα έξω, όπως συμβαίνει σε μια ρίψη.Στην οπίσθια ή πολυκατευθυντική αστάθεια, τα συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνονται κατά την πίεση, την άρση βάρους ή άλλες επαναλαμβανόμενες κινήσεις του άνω άκρου.
Ποιες απεικονιστικές εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;
- Ακτινογραφίες, για τον έλεγχο της θέσης της άρθρωσης, πιθανών καταγμάτων ή οστικών βλαβών
- Μαγνητική τομογραφία, για την αξιολόγηση του επιχείλιου χόνδρου, των συνδέσμων και των τενόντων
- Μαγνητική αρθρογραφία, σε επιλεγμένες περιπτώσεις για λεπτομερέστερη απεικόνιση
- Αξονική τομογραφία, όταν χρειάζεται ακριβής αξιολόγηση πιθανής απώλειας οστού
Μπορεί ο ώμος να ξαναβγεί μετά το πρώτο εξάρθρημα;
Ναι. Μετά από ένα πρώτο εξάρθρημα υπάρχει πιθανότητα υποτροπής, ιδιαίτερα σε νεότερα και πολύ δραστήρια άτομα ή σε αθλητές επαφής.Ο κίνδυνος εξαρτάται από την ηλικία, το είδος της δραστηριότητας, τις βλάβες που προκλήθηκαν και την ποιότητα της αποκατάστασης.
Μπορεί η αστάθεια ώμου να αντιμετωπιστεί χωρίς χειρουργείο;
- Προσωρινή αποφυγή κινήσεων που προκαλούν αστάθεια
- Κατάλληλη αναλγητική ή αντιφλεγμονώδη αγωγή
- Φυσικοθεραπεία
- Ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου
- Βελτίωση της σταθερότητας και του ελέγχου της ωμοπλάτης
- Σταδιακή επιστροφή στις δραστηριότητες
Πότε μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση;
- Υπάρχουν επαναλαμβανόμενα εξαρθρήματα ή υπεξαρθρήματα
- Η αστάθεια επιμένει παρά την κατάλληλη φυσικοθεραπεία
- Υπάρχει σημαντική βλάβη του επιχείλιου χόνδρου
- Έχει προκληθεί απώλεια οστού από την ωμογλήνη ή το βραχιόνιο
- Ο ασθενής συμμετέχει σε απαιτητικό άθλημα ή εργασία
- Η αστάθεια περιορίζει σημαντικά την καθημερινότητα
Πότε μπορώ να επιστρέψω στην εργασία ή στην άθληση;
Η επιστροφή σε εργασία γραφείου μπορεί να γίνει νωρίτερα, εφόσον ο πόνος ελέγχεται και προστατεύεται ο ώμος. Η χειρωνακτική εργασία, η άρση βάρους και τα αθλήματα επαφής ή ρίψεων απαιτούν μεγαλύτερο διάστημα αποκατάστασης.Η επιστροφή στην άθληση πρέπει να γίνεται μόνο όταν έχουν αποκατασταθεί επαρκώς η δύναμη, η σταθερότητα, το εύρος κίνησης και η εμπιστοσύνη του ασθενούς στον ώμο.